Memenin Fibrokistik Hastalığı

Fibrokistik meme hastalığı; mikroskopik ya da büyük kistler ile kendini gösteren bir meme değişikliğidir. Fibrokistik meme hastalığına, memede fibrokistik değişiklik, kistik mastopati, reclus hastalığı gibi birçok isim verilmiştir.
 
•Ne sıklıkta görülür? 
Görülme sıklığı tam olarak saptanamamıştır. Yaklaşık olarak kadınların %50´sinde bu hastalık vardır. 
Tabii ki bu oran tıpta oldukça büyük bir orandır. 
 
•Hangi yaşlarda görülür? 
Bu hastalık genellikle 25-45 yaşları arasında görülür. Hastaların %70´i 30-40 yaş grubundadır. 
Menapozdan sonraki 1-2 yıl içinde eğer hasta hormon almıyorsa kendiliğinden kaybolur. 
 
BELİRTİLERİ 
 
1.AĞRI 
En sık görülen şikayet meme ağrısıdır (%66 oranında). Fibrokistik meme hastalığında iki tür ağrı olabilir. 
◦Siklik Ağrı: 
Genelde adetten 7-10 gün önce başlar ve adetin 1. gününe kadar devam eder . 
Genellikle 30 yaşlarında görülür. Bazen ağrı koltuk altı ve kola yayılır. 
◦Silik olmayan ağrı: 
Adet sonrası kaybolmayan ağrılardır. 40 yaş civarında sık görülür ve memenin belirli bir bölgesinde ağrı yoğunlaşır. 
Meme ağrılarının nedeni hala tam olarak bilinmemektedir. 
 
2.MEMEDE KİTLE (NODÜLLER) 
Bu hastalıkta ikinci sıklıkla görülen şikayet memede sertlik yani kitledir. 
Genç yaştaki kadınlarda (25-35 yaş) saptanan kistlerin çoğu fibrokistik kitle ve fibroadenomlardır. 
40 yaşından sonra görülen kitlelerin çoğu kanser ya da kisttir. 50 yaşından sonra ise kanser ön plana çıkmaktadır. 
Adet öncesi fibrokistik meme hastalığı olan kadınların memesinde gerginlik, şişkinlik ve sertlikler oluşur. Bu nedenle adet sona erdikten sonra yapılan meme muayenesi daha iyi sonuç verir ve yanılma daha az olur. 
 
3.MEME BAŞINDAN AKINTI 
Meme başı akıntıları oldukça sık rastlanılan ve genellikle selim meme hastalıkları sonucu ortaya çıkan, ancak kanser endişesi ile kadınlarda ciddi korkuya sebep olan bir bulgudur. 
Selim meme hastalığı olan kadınların -15´inde, meme kanseri olanların ise %3´ünde meme başı akıntısı vardır. 
Yeşilimsi, mavimsi, gri ya da kahverengi akıntılar genellikle iyi huylu meme hastalıklarında (fibrokistik meme hastalığı gibi) görülür. Fibrokistik meme hastalığında akıntı olduğu zaman genellikle her iki meme başından gelir. 
Şüpheli meme başı akıntıları mutlaka tetkik edilmelidir. 
 
TANISI: Fibrokistik meme hastalığı tanısında en iyi yöntem mammografidir. Ancak 30 yaşın altındaki bayanların meme dokusu çok yoğun olduğundan mammografi çok iyi sonuç vermez ve küçük lezyonlar atlanabilir. 
Ultrasonografi ele gelen sertliklerin kitle mi yoksa kist mi olduğunu saptamakta işe yarar. 
İnce iğne aspirasyon biyopsisi en kolay ve en ucuz yöntemdir. İğne ile kist içine girilip aspire edilir ve tetkik için patolojiye gönderilir. Eğer kitle ise küçük bir parça aspire edilir ve patolojik incelemeye gönderilir. 
Kist aspire edildikten sonra hala ele kitle geliyorsa cerrahi yöntem ile kitle çıkartılmalıdır. 
 
TEDAVİSİ: Fibrokistik meme hastalığı saptanan kadınların şikayetleri sırasıyla; memede ağrı, sertlikler, ele gelen kitle ve meme başı akıntısıdır. 
Tetkikler sonucu (mammografi, ultrasonografi ve biopsi gibi ) kesin tanı konulunca hastaya hastalığı konusunda ayrıntılı bilgi verilir. Hastalığının kanser riski taşıyıp taşımadığı anlatılır. Kanser riskinin olmadığını öğrenince çoğu hastanın şikayetlerinde gerileme olmaktadır. 
Şikayetleri geçmeyen hastalarda ağrı kesici merhemler ve tabletler verilebilir. Hormonlara yönelik tedaviler yapılabilir. 
•Beslenme: 
Gıdalarla az yağ alınması, kalori miktarının azaltılması, kafein alınmaması ağrıları ve şikayetleri azaltabilir. 
•Cerrahi: 
Kanser şüphesi olan vakalarda biyopsi yapılır. 
Kanser riski olmayan fibrokistik meme hastalığında cerrahinin yeri yoktur. Eğer çok şiddetli ağrılar varsa ve bütün tedavilere yanıt vermiyorsa ameliyat kararı alınabilir. Ancak bu durum çok enderdir.