Obezite Tedavisinde Gelecek Vaadeden Yeni Uygulamalar

Neredeyse üç yetişkinden birinin obez olduğu günümüzde, tek başına diyet ve egzersizin sağlıklı kiloya kavuşmak için yeterli olmadığı artık anlaşılmıştır. Morbid obezite düzeyindeki kilo probleminin tek kalıcı çözüm yönteminin obezite cerrahisi olduğu kanıtlanmıştır. Ancak, hemen her gün obezite tedavisi için geliştirilen yeni yaklaşımlar umut vadetmektedir. Obezite ameliyatları çok etkindir, ancak obezite cerrahisi gerektiren hastaların ancak % 2’si bu olanağa kavuşmaktadır. Hastaların cerrahiye başvurma konusunda ciddi çekinceleri hala sürmektedir. Bu durum, obezitenin kontrolleri dışında bir durum, bir hastalık olduğunu tam anlamıyla kavramamış olmalarından kaynaklanmaktadır. Teknolojinin de gelişmesiyle, her geçen gün, ameliyatsız olarak obeziteyi tedavi etmeye çalışan yeni yöntemler geliştirilmektedir.

Ocak 2015’de FDA MAESTRO adı verilen ve kalp piline benzer mantıkla çalışan, mideden beyne giden vagus sinirini bloke ederek açlık hissini kontrol etmeyi hedefleyen bir cihaza onay vermiştir. VBLOC olarak adlandırılan bu sistem araştırmacıların üzerinde çalışmakta olduğu potansiyel obezite tedavileri arasında en ilgi çekicilerden biridir. VBLOC mide veya barsaklar üzerinde, obezite cerrahisindeki gibi bir değişikliğe yol açmaz.

ReShape Duo, serumla doldurulan ve 6 ay boyunca midede kalabilen çift balon sistemidir. Avrupa’da 2007’den beri kullanılmakta olup, henüz FDA incelemesi altındadır. Amerika’da yürütülen 6 aylık klinik deneylerde, tek başına diyet ve egzersize göre daha etkili kilo kaybı sağladığı gösterilmiştir. Sonuçlar Amerikan Metabolik ve Bariatrik Cerrahi Derneği yıllık toplantısında sunulmuştur.

Hastaların neredeyse tümünün ilk günlerde bulantı, kusma ve kramp gibi yakınmaları olmuştur. Bu yakınmalar genellikle ilk haftada ortadan kalkmaktadır.

Gelesis100 sistemi ise, bir tabletle bir cihaz arasındadır. Gıdalarda bulunana benzer lif içeren minik partiküllerle dolu bir kapsüldür. Partiküller ıslandığında genişler ve midede kitle etkisi yapar. Aynı zamanda sindirilmiş gıdayla karışarak mideden gıda geçişini yavaşlatır. 12 haftalık çalışmalarda % 6.1 civarında kilo kaybı sağlandığı bildirilmiştir.

Elipse balon, yine mideye yerleştirilerek kitle etkisi yaratan bir cihazdır. Ancak araştırmacılar, bu cihazı diğer balonlar gibi endoskopi gerektirmeden yapılabilmesi için geliştirmişlerdir. Yeni modelleri biraz daha ince, uzun ve fleksibl bir tüp şeklindedir. Balon yutulabilmekte ve ardından serumla doldurulmaktadır. Dolumdan sonra tüp kısmı ayrılmaktadır. İlk insan deneylerinde 6 hafta süreyle midede kaldığı belirlenmiştir. Ardından boşalmakta ve vücudu terketmektedir.

Obalon ise biraz daha farklı ve tokluk sağlamayı amaçlayan bir aparattır. Önce balonu içeren bir kapsül yutulmaktadır. Ardından kapsül erimekte ve balon açığa çıkmaktadır. Doktor kapsüle bağlı bir tüpten balonu şişirmektedir ve tüp ayrılmaktadır. 12 haftalık tedavi boyunca 3 taneye kadar balon yerleştirilebilmektedir. Ardından balonlar çıkarılmaktadır. Avrupa’da çeşitli ülkelerde ve Meksika’da kullanıma girmiştir. Çalışmalarda hastaların fazla kilolarının yarısına kadar verdikleri bildirilmiştir.

Endobarrier ince, uzun ve barsak boyunca lümeni kaplayan esnek bir kılıf gibidir. Bir yıla kadar kalabilmektedir. Gıdaların barsak duvarına temasını engellediğinden, sindirimde görevli hormonların salınımını değiştirebilmektedir. ABD’de henüz kullanılmamakta olan cihaz, Avrupa’nın bazı ülkelerinde kullanılmaktadır. BMI değeri 35 ve üzerinde olan veya 30 ve yandaş hastalığı olan kişilerde uygulanabilmektedir. ABD’de Tip 2 diyabet tedavisinde etkinliğini araştırmak üzere çalışmalar yürütülmektedir.

Beloranib hastaların açlık hissetmeden yağ yakmalarını sağlama iddiasında bir ilaçtır. Zafgen firması tarafından üretilen ilaç, haftada iki enjeksiyon şeklinde kullanılmaktadır. Firma yöneticileri, piyasada mevcut obezite ilaçlarının obezitenin altında yatan probleme odaklanmadıklarını, bunun da obez kişilerin yağı metabolize etme şekli olduğunu vurgulamaktadır. Beloranib deneyleri hastaların aldıkları kalorinin daha azını yağ şeklinde depoladığını ve ilacın depolardaki yağın yakılmasını uyardığını göstermiştir. Zafgen firması beloranib için özellikle üç durumla ilgili onay almaya çalışmaktadır: Prader Willi sendromu (durdurulamaz açlık hissine yol açan genetik bozukluk), beyin tümörlerinin tedavisi sırasında gelişen Prader Willi sendromu benzeri tablo ve Tip 2 diyabetin eşlik ettiği ağır obezite.

Mirabegron, 2912’de aşırı duyarlı mesane tedavisinde Myrbetriq gibi FDA onayı alan bir ilaçtır. Kullananların kilo vermesine yardımcı olmaktadır. Mekanizma, mesane hücrelerinde bulunan bir proteinin yağ hücrelerinde de bulunmasıyla açıklanmaktadır. NIH tarafından onaylanan bir çalışma, mirabegronun kahverengi yağı aktive etmesini araştırmaktadır. Kahverengi yağ dokusu kalori yakarak ısı oluşturmaktadır. Tek yüksek doz metabolik hızı ortalama % 13 arttırmaktadır. Bulgular Cell Metabolism dergisinde yayınlanmıştır.