Laparoskopik tedavisi (bariatrik cerrahi) aşırı derecede kilolu hastalar için kullanılan bir tedavidir. Laparoskopi, bu iş için özel hazırlanmış bir kamera (laparoskop) ve yine özel hazırlanmış el aletleri yardımı ile, normal ameliyata göre çok daha küçük bir kesiden mideye ulaşmayı sağlayan bir yöntemdir. Bu broşür size aşağıdaki konuları açıklayacaktır:

Morbid obezite nedir?

Morbid obezitenin tıbbi ve cerrahi tedavi seçenekleri nelerdir?

Laparoskopik Obezite Cerrahisi nasıl uygulanır?

Bu uygulamaların beklenen sonuçları nelerdir?

Laparoskopik obezite cerrahisinden sonra neler umulmalıdır?

 

AĞIR OBEZİTE NEDİR?

Çoğu zaman Morbid Obezite de denilen ağır obezite, ideal kilonuzdan ortalama 45.5 kilo veya % 100 fazla kilonuzun olması durumudur. Bu değer Metropolitan Hayat Sigortaları Birliği’nin boy-kilo tablolarına göre belirlenir. ABD’de yetişkin nüfusun % 3-5’i ciddi obezite hastasıdır. Bu durum hipertansiyon, diabet ve koroner arter hastalığı gibi hayatı tehdit eden pek çok komplikasyonun gelişmesi ile ilişkilidir.

Ağır obezitenin nedeni tam olarak anlaşılamamıştır. Etkileyen pek çok muhtemel sebep vardır. Obez kişilerde enerji depolanma eşiği çok yüksektir. Bu değişmiş ayar noktası, düşük metabolizma ve düşük enerji harcaması, aşırı kalori alımı veya her ikisinin birleşiminin bir sonucu olabilir. Obezitenin kalıtımsal özellikleri olduğunu düşündüren bilimsel kanıtlar da mevcuttur.

Morbid obezite büyük olasılıkla genetik, psikososyal, çevresel, sosyal ve kültürel etkilerin birleşerek; iştah düzenlemesi ve enerji metabolizmasını etkileyen kompleks bir hastalığa yol açması ile oluşmaktadır.


TEDAVİ SEÇENEKLERİ NELERDİR?

MEDİKAL TEDAVİ

1991’de NIH (Ulusal Sağlık Enstitüsü) Konferansında nadir durumlar dışında, morbid obez hastalar için cerrahi dışı metodların uzun vadede etkili olmadığı bildirilmiştir. Bu çalışmalarda, cerrahi dışı kilo kontrol programlarına katılan ağır obezite hastalarının neredeyse tamamının 5 yıl içinde kaybettikleri kiloları geri aldığı gösterilmiştir. Kilo kaybını sağlayacak reçeteli veya reçetesiz pek çok ilaç bulunmasına rağmen, bunların morbid obezitenin uzun vadeli tedavisinde rolü olmadığı görülmüştür. İştahı azaltan ilaçlar başlangıçta ciddi kilo kaybı sağlayabilir. Bununla birlikte, ilacın kesilmesi ile birlikte kilonun tekrar alınması çok hızlı olmaktadır. Pek çok profesyonel kilo kontrol programı düşük kalori alımı sağlayan diyetler ve arttırılmış fiziksel aktivitenin birleşimini sağlayan davranışsal değişim tekniklerini kullanırlar. Bu sayede haftada 1 kilo kadar kilo kaybı bildirilmiştir. Fakat verilen kilonun neredeyse tamamı 5 yıl içinde geri alınmaktadır.


CERRAHİ TEDAVİ

Son 40-50 yıl içinde çok sayıda kilo verdirici operasyon geliştirilmiştir. Çoğu cerrah tarafından bilinmekte olan operasyonlar vertikal band gastroplasti, ayarlanabilen veya ayarlanamayan gastrik band, Roux-en-Y gastrik bypass ve malabsorbsiyon, yani emilim azaltıcı ameliyatlardır. (Biliopankreatik diversiyon, duodenal switch gibi..)

Vertikal band gastroplasti alttaki mideye geçişi daraltan küçük bir poş oluşturulması esasına dayanır. Çıkış genişlemeyi engelleyecek bir parça mesh ile desteklenir.

Laparoskopik gastrik band uygulaması, midenin yemek borusunun hemen altında kalan bölümüne kemere benzer bir band takılmasıdır. Bu operasyon da yiyeceklerin alttaki mide bölümüne geçişini geciktiren küçük bir mide poşu oluşturur. FDA tarafından Haziran 2001’de onaylanan ayarlanabilir gastrik band steril serum ile doldurulabilir. Serum eklendiğinde mide çıkışı gıdanın poşu terk etmesini daha da kısıtlayacak şekilde daralır.www.medicorium.com

Gastrik bypass prosedürü, midenin küçük bir gastrik poş oluşturacak şekilde bölünmesini içerir. Yeni gastrik poş Y şeklinde bir bacak oluşturacak şekilde ince barsağa bağlanır.

Malabsorbsiyon (emilimi azaltıcı) operasyonları ise kalorinin barsaklardan emilmesini azaltarak kilo kaybı sağlarlar. Bu operasyonlar mide boyutunu azaltma ve barsakların büyük bölümünü bypasslamayı içerirler.

Bu farklı ameliyat yöntemleri arasında seçim yapma cerrahınızın tercihine ve sizin yeme alışkanlıklarınıza göre değişmektedir.


LAPAROSKOPİK OBEZİTE CERRAHİSİNİN AVANTAJLARI NELERDİR?

Daha az ameliyat sonrası ağrı

Daha kısa hastanede yatış süresi

Çalışmaya daha hızlı dönebilme

Daha iyi kozmetik sonuçlar


KİMLER LAPAROSKOPİK OBEZİTE CERRAHİSİ İÇİN ADAYDIR?

NIH tarafından obezite cerrahisine hasta seçimi sırasında bazı kılavuzlar hazırlanmıştır:

1-İdeal kilosunun 45.5 veya % 100 üzerinde olan hastalar

2-Morbid obeziteye sebep olabilecek metabolik (gıdaların enerjiye dönüştürülmesindeki kimyasal süreçler) veya endokrin (hormonal) bozukluğu bulunmayan hastalar

3-Fiziksel, psikolojik, sosyal veya ekonomik olarak kabul edilebilir komplikasyon riski olan ve kilo vermeden fayda sağlayabilecek hastalar. Bu faydalar hipertansiyon, diabet, kalp hastalığı, solunum problemleri, sleep apne, horlama ve artrit gibi durumları kapsar.

4-Uygulanacak operasyonun önemini, olası risklerini ve komplikasyonlarını tam olarak anlayabilecek hastalar

5- Tıbbi personel tarafından yıllarca gözlem ve takip altında kalabilecek hastalar

6-Kilo vermek için medikal yöntemleri denemiş ancak başarılı olamamış hastalar

Bazı durumlarda tam olarak 45 kilo fazlası olmayan hastalar da ameliyata aday olabilirler. Bu hastalar, kilo kaybından fayda sağlayabilecek ciddi tıbbi problemleri olan hastalardır.


NASIL BİR HAZIRLIK GEREKMEKTEDİR?

Hekiminizle sizin laparoskopi cerrahisine uygun bir aday olup olmadığınızı belirlemek üzere tam bir tıbbi değerlendirme.

Gerekiyorsa, özellikle beslenmenizi değerlendirmek üzere destekleyici tanısal testler

Bazen, operasyondan sonraki değişikliklere adapte olup olamayacağınızı anlamak üzere psikolojik veya psikyatrik değerlendirme .

Öznel tıbbi durumunuza göre kardiyoloji, göğüs hastalıkları veya endokrinoloji gibi uzmanlarca konsültasyon.

Obezite destek gruplarına katılıma hevesli olmak www.medicorium.com

Cerrahınız tarafından operasyonun potansiyel fayda ve riskleri açıklandıktan sonra imzalı bir onay formu.

Cerrahiden önceki gün berrak sıvı diyete başlamalısınız.

Durumunuza göre kan veya kan ürünleri gerekebilir.

Cerrahınız ameliyattan önce barsaklarınızın tamamen boşaltılmasını isteyebilir.

Cerrahiden önceki gece veya sabahında traş olmanız önerilir.

Aspirin, kan sulandırıcı ilaçlar, antiinflamatuar ilaçlar ve vitamin E cerrahiden önce en az 1 hafta, geçici olarak kesilmelidir.

Diyet ilaçları cerrahiden 2 hafta önce bırakılmalıdır.

Sigara içimi mümkün olduğunca uzun süre bırakılmalı ve evde ihtiyacınız olabilecek ortam ve yardımcı hazırlanmalıdır.


LAPAROSKOPİK OBEZİTE CERRAHİSİ NASIL UYGULANIR?

Laparoskopik ameliyatlarda cerrahlar 0.5-1 cm’lik kesiler yaparak, batına kanüller (tüp şeklinde enstrumanlar) yardımı ile girerler. İnce bir videokameraya bağlı bir laparoskop küçük bir kanülden sokularak batın içini görmeyi sağlar. Mide ve diğer iç organların görüntüleri büyütülmüş olarak bir monitore aktarılır. Ameliyatı gerçekleştirmek için kullanılacak el aletlerini girmek üzere 4 veya 6 adet daha küçük kesi yapılır. Tüm operasyon batına karbondioksid (CO2) gazı verilerek ve batın genişletilerek yapılır. Gaz ameliyatın tamamlanmasından sonra boşaltılır.


OPERASYON LAPAROSKOPİK METODLA GERÇEKLEŞTİRİLEMEZSE NE OLUR?

Çok az sayıda hastada ameliyat laparoskopik olarak gerçekleştirilemez. Sıkı yapışıklıklara neden olan daha önce geçirilmiş bir ameliyat, organların net olarak görüntülenememesi veya kanama problemleri nedeniyle ameliyat açık yönteme döndürülebilir.

Açığa geçme kararı cerrah tarafından ameliyat öncesinde veya sırasında verilebilir. Cerrahın daha güvenli olacağını düşünerek açık ameliyata dönmesi bir komplikasyon değil, cerrahi bir karardır. Bu karar hasta güvenliği ile yakından ilişkilidir.


AMELİYAT GÜNÜ SİZİ NELER BEKLER?

Ameliyat sabahı hastaneye yatışınız yapılır.

Ameliyat öncesi hazırlıklar hastaneden hastaneye değişebilir.

Eğitimli bir hemşire damar yolunuza bir kateter yerleştirerek gereken tahlilleri alır ve anestezik maddelerin verilebilmesi için onu damarınızda bırakır.

Sıklıkla ameliyat öncesi bir takım ilaçlarla sakinleşmeniz sağlanır.

Anestezistiniz sizi ziyaret ederek ameliyat öncesi anestezi açısından değerlendirmenizi yapar.

Ameliyat sizin tamamen uykuda olacağınız genel anestezi altında yapılır. Bu bazen saatler sürebilir.

Operasyonu takiben derlenme odasına alınırsınız ve tamamen ayılmanız beklenir. Ardından kattaki normal odanıza gönderilirsiniz.

Çoğu hasta ameliyatın ilk günü hastanede kalır, bazen birkaç gün yatmanız gerekebilir.


LAPAROSKOPİK OBEZİTE CERRAHİSİNİN BEKLENEN SONUÇLARI NELERDİR?

Kilo Kaybı

Gastrik bypass operasyonunun kilo kaybındaki başarı oranı, gastroplasti ve gastrik banda göre hafifçe yüksek olsa da, tüm teknikler güzelle mükemmel arası sonuçlar verirler. www.medicorium.com Pek çok yayında ameliyattan 1 yıl sonra gastrik band ve vertikal band gastroplastide aşırı kilonun % 40-50, gastrik bypass yönteminde ise % 65-70’inin kaybedildiği bildirilmiştir. Malabsorbtif ameliyatlar genellikle bir yıl içinde ortalama % 70-80 kilo kaybı sağlarlar. Kilo kaybı genellike cerrahiden sonra 18-24 ay daha devam eder. 2 ila 5 yıl arasında biraz kilo alınması da sık görülür.

Cerrahinin eşlik eden medikal durumlara etkisi

Kilo kaybettirici cerrahinin uyku apnesi, diabet, hipertansiyon ve kolesterol yüksekliği gibi durumların düzelmesinde etkili olduğu bildirilmiştir. Pek çok hasta ameliyattan sonra psikososyal fonksiyonlarında ve emosyonel durumlarında da düzelme bildirmektedir. Laparoskopik ve açık metodlar benzer şekilde yapıldığından uzun vadeli sonuçlar benzer şekilde yi rapor edilmektedir.


ORTAYA ÇIKABİLECEK KOMPLİKASYONLAR NELERDİR?

Operasyon güvenli kabul edilmesine rağmen, tüm büyük ameliyatlarda olabileceği gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.

Laparoskopik obezite ameliyatlarında operasyon sırasında ölüm oranı çok düşük olup, % 2’nin altındadır. Öte yandan, yara enfeksiyonu yara ayrışması, abse, stapler hattından sızıntı, barsak delinmesi, barsak tıkanıklığı, marjinal ülser, akciğer problemleri ve bacak venlerinde pıhtı oluşması % 10 veya daha yüksektir. Ameliyat sonrası dönemde ikinci bir cerrahi operasyon gerektiren problemler ortaya çıkabilir. Bu problemler poş dilatasyonu (küçük mide genişlemesi), şiddetli kusma, göğüste yanma ve kilo verememedir. Nadir olarak, cerrahi komplikasyonlarına bağlı olarak operasyonun geri döndürülmesi gerekebilir. İkinci ameliyatlarda komplikasyon riski ilkinden daha yüksektir.

Safra taşları obez hastalarda sık görülen bir bulgudur. Kilo kaybı ile bu safra taşlarının semptom vermeye başlaması olağandır. Pek çok hekim hastaları safra azaltıcı ilaçlarla (Ursofalk) tedavi etmekte veya safra kesesinin de operasyon sırasında alınmasını önermektedir. Bu karar hekimler ve cerrah arasında tartışılmalıdır.

Gastrik bypassın ardından Vitamin B-12, folat ve demir gibi nutrisyonel eksiklikler ortaya çıkabilir. Gerekli vitamin ve mineral takviyelerinin alınması bunu genellikle önler. Gastrik bypassın potansiyel bir sonucu Dumping Sendromu’dur. Bu sendrom, yüksek oranda şeker içeren sıvılar veya gıdaların alımını takiben karın ağrısı, kramp, terleme ve ishalle karakterizedir. Bu gıdalardan kaçınılması semptomları azaltabilir. Malabsorbtif ameliyatlardan sonra da protein yetmezliği gibi, bypass tan sonra görülen besinsel noksanlıklara benzer defektler görülebilir. Malabsorbsiyon operasyonlarından sonra, yağ alımını takiben ishal veya gaita kaçırma sık görülen bir durumdur.

Bu cerrahi operasyonlardan herhangi birini geçirdikten sonra gebe kalan kadınlar doktorları ve klinik takımının yakın takibini gereksinirler. Genellikle laparoskopik operasyonlarda komplikasyon oranları klasik, açık operasyonlara eşit veya azdır. Obezite cerrahisini takiben hastalar kendileri ile tekrar barışmalı ve değişen vücut imajlarının yaratacağı etkiye hazırlıklı olmalıdır.

Herhangi bir operasyonda olduğu gibi burada da bir komplikasyon riski vardır. Bununla birlikte, bu risklerin hiçbiri, operasyon açık olarak yapılırsa olacak olanlardan daha yüksek değildir.

CERRAHİYİ TAKİBEN NELER BEKLENMELİ?

Genellikle laparoskopik ameliyatları takiben 1-3 gün hastanede kalmanız gerekir. Burnunuzdan midenize bir sonda yerleştirilebilir ve bu çıkana kadar bir şey yemenize ve içmenize izin verilmez. Ameliyat gecesi yatağınızdan kalkıp dolaşmanız ve sandalyeye oturmanız, ilk gün de rahatça gezmeniz istenir. Solunum egzersizleri konusunda size destek verilir. İhtiyaç duyduğunuz anda ağrı kesiciler verilerek ağrınız hafifletilir.

Cerrahiyi takibeden 2. günde bir röntgen filminiz çekilebilir. Bu cerrahınıza, yemek yemeye başlamadan önce stapler hattınızda veya midenizde bir problem olup olmadığını gösterir. Eğer herhangi bir sızıntı veya tıkanıklık saptanmazsa yudum yudum sıvı almanıza izin verilecektir. Alacağınız sıvı miktarı giderek artacaktır. Bazı cerrahlar bebek maması ya da pürelere de izin verirler. Eve döndükten sonraki 1-2 haftadan sonra doktorunuza kontrole gelene kadar tamamen sıvı veya püre diyette kalmanız gerekmektedir.

Hastalar erkenden yürüyüş ve hafif aktiviteler için cesaretlendirilir. Eve döndükten sonra da solunum egzersizlerine devam etmeniz önemlidir. Laparoskopik cerrahiden sonra ağrı genelde hafiftir, ancak bazı hastalar ağrı kesici yazılmasını isterler. İlk kontrol vizitinde cerrahınız diyetle ilgili değişiklikleri bildirecektir.

Operasyondan sonra doktorunuzun talimatlarına uymanız hayati önem arzetmektedir. Pek çok kişi ilk birkaç günden sonra iyi hisseder, ancak vücudunuzun iyileşmek için zamana ihtiyacı olduğunu unutmayın. Ortalama 1-2 hafta sonra normal aktivitelerinize dönebilirsiniz. Bunlar banyo yapma, araba kullanma, merdiven çıkma, işe dönme ve hafif egzersiz gibi şeylerdir. Operasyondan sonraki 2 hafta içinde cerrahınızı aramalı ve bir sonraki kontrolü planlamalısınız.


CERRAHINIZI NE ZAMAN ARAMALISINIZ?

Aşağıdaki durumlardan herhangi biri gelişirse mutlaka cerrahınızla temasa geçiniz:

39 derecenin üstünde sabit ateş

Kanama

Artan karın şişmesi veya ağrısı

Titreme

İnatçı bulantı veya kusma

İnatçı öksürük ve nefes darlığı

Birkaç hafta içinde yutkunma güçlüğü ve gıdaların geçmemesi

Yara yerinden akıntı

Bacakta şişme veya ağrı

Op.Dr.Murat Üstün tarafından Society of American Gastrointestinal and Endoscopic Surgeons broşüründen yararlanılarak hazırlanmıştır. Kaynak belirtilmek şartıyla alıntı yapılabilir.

www.medicorium.com ©